و جزاى اين شرط به قرينهء سابق محذوف است كه : « وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ » باشد كه از جنس ما قبل است به قرينهء همان ما قبل ، ولى با توجه به اينكه مقصود صرف علم نيست بلكه عملى كه طريق عمل است چنانچه گذشت . 3 - ذكر جملهء خبريهء : « فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ » . 4 - تكرار كلمهء انَّ در « أَنَّما غَنِمْتُمْ » و در « فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ » . 5 - حذف خبر - چون كه أنَّ للَّه خمسه به تأويل مصدر مىرود و حكم يك كلمه دارد كه مبتدا است و خبر او محذوف است و تقديرش اين است كه فتخميسه للَّه واجب ، يا حق ، و ممكن است آن را خبر دانست و مبتدا محذوف باشد به اين تقدير كه : فالحكم آن للَّه خمسه چنانچه گفته شده بلكه اين بهتر است و مجموع خبر « أنَّ » اوليه است و دخول كلمهء فاء در خبر براى اين است كه اسم ان موصول است . پس از اينكه دلالت آيه بر وجوب روشن شد بايد گفت : دلالت بر وجوب خمس دارد در هر غنيمتى كه به دست آيد ، و كلمهء غنيمت در لغت بلكه در عرف نيز مطلق فائده باشد ، و برخى اخبار هم مؤيد اين عموم است مانند روايت تهذيب به سند خودش از امام صادق ( ع ) گويد : به آن حضرت گفتم : « وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ . . . » الآيه ، يعنى چه ؟ فرمود : به خدا مقصود از آن فائدهء روز به روز است جز اينكه پدر شيعيان ما را از آن معاف كرده است تا پاك باشند ، ولى ظاهر اين است كه كسى بدان قائل نيست زيرا پاره‌اى از علماء موضوع ، آيه را به همان غنيمت جنگ مخصوص دانسته‌اند چنانچه دانستى ، و برخى هم معادن و كنوز را بدان افزوده‌اند ، و بعضى تا هفت چيز آن را توسعه داده‌اند كه ذكر شد ، و اندكى از علماء پاره‌اى از فوائد را به آنها پيوسته‌اند كه ما بدان اشاره كرديم . سپس گفته است ( ره ) : آرى در مجمع البيان گويد : پس از آنچه ما